Gorączka starożytności Największe odkrycia archeologiczne XIX wieku Wykład: Troja i Mykeny – w poszukiwaniu legendarnych miast

Zapraszamy Państwa na cykl czterech popularnonaukowych wykładów poświęconych fascynującym odkryciom archeologicznym w XIX wieku, przygotowany przez archeologa Monikę Michnik.

XIX wiek był czasem niezwykłej fascynacji starożytnością. Poszukiwacze skarbów, podróżnicy oraz naukowcy-amatorzy wyruszali w świat w pogoni za sławą płynącą z odkryć dawnych cywilizacji, często znanych jedynie z mitologicznych przekazów. Wyprawom tym towarzyszył duch przygody, lecz często także bezrefleksyjne grabieże i niszczenie zabytków w imię zdobycia cennych znalezisk. Jednocześnie był to czas narodzin nowoczesnej archeologii oraz początek refleksji nad koniecznością ochrony dziedzictwa kulturowego.

 

Cykl wykładów „Gorączka starożytności” opowiada o najgłośniejszych odkryciach archeologicznych XIX wieku – od egipskich piramid i grobowców faraonów, przez odczytanie zapomnianych hieroglifów, po poszukiwania mitycznych miast i odsłanianie rzymskich osad zasypanych przez Wezuwiusza. Uczestnicy poznają zarówno kulisy wielkich sukcesów badaczy, jak i ciemniejsze strony epoki: rywalizację odkrywców, niszczenie stanowisk oraz wywożenie zabytków do europejskich muzeów.

 

Szczególne miejsce zajmie zjawisko egiptomanii, które ogarnęło XIX‑wieczną Europę i  wywarło ogromny wpływ na sztukę, architekturę, modę i obyczaje. W kolejnych spotkaniach pojawią się również tematy związane z basenem Morza Śródziemnego – Mykenami, Troją, Pompejami i Herkulanum – które w XIX wieku zaczęły odsłaniać przed badaczami swoje ulice, domy i dzieła sztuki.

Wykłady będą ilustrowane prezentacją multimedialną. W miarę możliwości zaprezentowane zostaną również wybrane eksponaty oraz wątki związane z muzeum i regionem, pokazujące, że europejska fascynacja starożytnością znalazła swoje odbicie także lokalnie.

 

***

Podczas kolejnego wykładu z cyklu „Gorączka starożytności” przeniesiemy się do legendarnych miast, przyglądając się nie tylko słynnym odkryciom – „Skarbowi Priama”, złotym maskom i ruinom Troi i Myken – lecz także człowiekowi, który stał za tymi odkryciami. Czy Schliemann rzeczywiście odnalazł miasta Homera? Co było jego największym sukcesem, a co zręcznie wykreowaną legendą?

„Historia Troi i Myken to nie tylko opowieść o legendarnych miastach i spektakularnych odkryciach. To także historia Heinricha Schliemanna – rzutkiego przedsiębiorcy, podróżnika i poszukiwacza. Wierzył, że Homer opowiada prawdziwą historię w swoich dziełach i postanowił zrealizować swoje marzenia, odnajdując świat opisany w „Iliadzie”. Jego wykopaliska w Troi i Mykenach przyniosły spektakularne odkrycia, które na zawsze zmieniły sposób, w jaki patrzymy na świat egejskiej epoki brązu” – mówi Monika Michnik.

 

Jednak historia Schliemanna ma również swoją ciemniejszą stronę. To opowieść o człowieku owładniętym ambicją, który nie przejmował się metodami prowadzenia wykopalisk, a własne dokonania potrafił przedstawiać w sposób znacznie bardziej efektowny, niż wynikało to z faktów. Nie stronił od przemilczeń, manipulowania informacjami i tworzenia własnego wizerunku genialnego odkrywcy. Dziś jego działania budzą zarówno podziw, jak i krytykę.