Muzealny salon dla Pań: Poznam gładką pannę z posagiem. Umizgi i zaloty w XIX wieku

Wykład

Informacje

  • Data: sobota, 6 września 2025, 11:30-14:30
  • Miejsce wydarzenia: Willa Caro
  • Organizator: Muzeum w Gliwicach

Muzealny salon dla Pań: Poznam gładką pannę z posagiem. Umizgi i zaloty w XIX wieku

„Pani ręka, lekko drżąca, wachlarzem szeptała więcej niż usta zdołałyby wyznać” – pisał w połowie XIX wieku jeden z francuskich autorów poradników towarzyskich. Dla dzisiejszego odbiorcy może brzmieć to jak literacka przesada, lecz w rzeczywistości wachlarz był jednym z najważniejszych narzędzi flirtu w XIX wieku. Wystarczyło opuścić go powoli, aby wyrazić zgodę, zasłonić twarz – by okazać oburzenie, czy machać nim szybko – by sygnalizować zniecierpliwienie.
 
W epoce, w której kobieta rzadko mogła mówić wprost o swoich uczuciach, ogromne znaczenie miały gesty i symbole. Zamiast SMS-a czy emotikonów – istniał cały kod zachowań, doskonale znany bywalcom salonów. Młody kawaler nie mógł ot tak zaprosić damy na spacer – musiał przejść przez cały rytuał: przedstawienie przez osobę trzecią, wymiana kilku zdań przy stoliku z herbatą, a dopiero potem spacer w obecności chaperone’a, czyli „strażniczki przyzwoitości”.
 
Nie mniej skomplikowany był język kwiatów – moda, która rozkwitła w XIX wieku. Róża symbolizowała namiętność, fiołki – skromność, a goździki – nieszczerość uczuć. „Podanie bukietu było aktem równie wymownym, co list miłosny” – zanotował w 1847 roku pewien polski pamiętnikarz.
 
Równie ważną rolę odgrywały listy. Choć krępujące ramy etykiety ograniczały bezpośredni kontakt, na papierze można było pozwolić sobie na więcej. Jeden z poradników radził: „Niech list Twój nie będzie ani zbyt długi, ani zbyt poufały; niech raczej da się domyślać, niż wypowie wprost”.
 
A czy w epoce wachlarzy i listów pachnących perfumami można było znaleźć miłość... w gazecie? Otóż tak! XIX-wieczne ogłoszenia matrymonialne to prawdziwa kopalnia ciekawostek – pełne szczerości, humoru, a czasem desperacji.
 
„Młodzieniec lat 26, posiadający skromny, lecz pewny urząd, pragnie poznać pannę uczciwą i gospodar­ną, najlepiej z posagiem.” – pisał pewien kandydat. Z kolei panna z prowincji ogłaszała: „Lat 19, posażna, szuka męża statecznego, niepijącego, z sercem dobrym, a stanem obojętnym.”
 
To właśnie o tych i wielu innych tajemnicach dawnych zwyczajów towarzyskich opowie Justyna Domżalska-Mańka, rekonstruktorka historyczna, podczas kolejnego spotkania z cenionego cyklu „Muzealny Salon dla Pań” już 6 września (sobota) o godz. 11.30 w Willi Caro. Wykład w Muzeum w Gliwicach pt. "Poznam gładką pannę z posagiem. Umizgi i zaloty w XIX wieku”  przybliży atmosferę romantycznych (i nie zawsze niewinnych) flirtów sprzed dwóch stuleci. Usłyszymy, jak wyglądało pierwsze spotkanie przyszłych małżonków, co mogło zgorszyć opinię publiczną, a co uchodziło za uroczy żart, jaką rolę odgrywały stroje, wachlarze i listy – i czy w XIX wieku naprawdę „wszystko było bardziej romantyczne” niż dziś.
 
Wstęp na spotkanie wolny. Liczba miejsc ograniczona. Zapraszamy!
 
***
 
Nowy cykl spotkań w gliwickim Muzeum zachwyci wszystkich, którzy pasjonują się modą, życiem i obyczajami XIX stulecia. Raz w miesiącu, w sobotnie przedpołudnia, zapraszamy do muzealnych wnętrz, gdzie porozmawiamy o życiu naszych prababek i przejrzymy się w ich oczach niczym w patynowanym zwierciadle, pełnym obrazów dawnej codzienności. Spotkania przygotowała i prowadzić będzie Justyna Domżalska-Mańka, która od 19 lat zajmuje się rekonstrukcją historyczną. Celem rekonstrukcji jest przedstawienie przeszłości w atrakcyjny, niekonwencjonalny i zrozumiały sposób. Rekonstruktorzy odtwarzają dawne stroje, broń, technologie oraz minione wydarzenia – bitwy, bale, dawne pikniki, turnieje rycerskie… I również podczas spotkań w ramach  „Muzealnego salonu dla Pań”  przeszłość znajdzie się przed nami na wyciągnięcie ręki. Prowadząca na każdym spotkaniu wystąpi w stroju nawiązującym do omawianego tematu.
 
„Naszym cyklem spotkań pragniemy przybliżyć dawne dworskie życie, widziane z perspektywy kobiet – matek, żon, rezydentek, zubożałych szlachcianek, służących i kobiet z czworaków. Zanurzymy się w kufrze pełnym wspomnień o minionym życiu, zajrzymy do salonu i kuchni, przyjrzymy się szlacheckim obyczajom i modzie, wyjedziemy do leczniczych wód, poznamy towarzyskie konwenanse oraz zgłębimy tajemnice buduaru i alkowy” – mówi Justyna Domżalska-Mańka. Wstęp na spotkanie – wolny, liczba miejsc ograniczona.  Zapraszamy – także na Instagram prowadzącej, gdzie pisze o podróżach w czasie: https://www.instagram.com/karenina.garden/

Cykl wykładów: Muzealny salon dla Pań| Prowadzenie:| Justyna Domżalska-Mańka, rekonstruktorka historyczna Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona| Organizator:| Muzeum w Gliwicach

wydrukuj informacje

Najbliższe w miejscu wydarzenia

31 sie 2025
Żeliwne skarby z Muzeum w Gliwicach i pokazy odlewnicze na polsko-czeskim Festiwalu tradycji ludowych i rzemiosł w Raciborzu! Zapraszamy 31 sierpnia!
Żeliwne skarby z Muzeum w Gliwicach i pokazy odlewnicze na polsko-czeskim Festiwalu tradycji ludowych i rzemiosł w Raciborzu! Zapraszamy 31 sierpnia!
Muzeum w Gliwicach
1 wrz 202504:45-05:45
BOJKOWSKI WRZESIEŃ. KRESOWA JESIEŃ - ALERT 1.09.2025
BOJKOWSKI WRZESIEŃ. KRESOWA JESIEŃ - ALERT 1.09.2025
Rodziny Weteranów walk o wolność i niepodległość Polski Rodziny Kresowian i ich potomkowie Centrum Kultury Victoria w Gliwicach Młodzieżowy Dom Kultury w Gliwicach Muzeum w Gliwicach Rada Dzielnicy Bojków Parafia Narodzenia N.M.P. w Gliwicach- Bojkowie Szkoła Podstawowa nr 8 w Gliwicach-Bojkowie Ochotnicza Straż Pożarna w Gliwicach-Bojkowie Zespól Caritas Bojków Rada Rodziców przy SP 8 Gliwice-Bojków Przedsiębiorstwo Techniczne PLEX Sp. z o.o. z Gliwic Koło Emerytów Dzielnicy Bojków 1 Knurowska Drużyna Harcerska im. ks. Alojzego Koziełka 1 Drużyna Gliwicka św. Jerzego Federacja Skautingu Europejskiego Wolontariusze z Bojkowa
4 wrz 2025
1 mar 2026
Powszechny luksus. Porcelana ZP Bogucice ze zbiorów Muzeum w Gliwicach
Powszechny luksus. Porcelana ZP Bogucice ze zbiorów Muzeum w Gliwicach
Muzeum w Gliwicach
4 wrz 202517:00-20:00
Otwarcie wystawy „Powszechny luksus. Porcelana ZP Bogucice ze zbiorów Muzeum w Gliwicach” połączone z wykładem kuratorskim oraz oprowadzaniem po ekspozycji
Otwarcie wystawy „Powszechny luksus. Porcelana ZP Bogucice ze zbiorów Muzeum w Gliwicach” połączone z wykładem kuratorskim oraz oprowadzaniem po ekspozycji
Muzeum w Gliwicach

Inne wydarzenia w tej kategorii

18 wrz 202518:30-20:30
Spotkanie z Tomkiem Ladą, autorem książki „Wszystko jak leci. Polski pop 1990 – 2000”.
Spotkanie z Tomkiem Ladą, autorem książki „Wszystko jak leci. Polski pop 1990 – 2000”.
Stacja Artystyczna Rynek, Stowarzyszenie GTW, Centrum Kultury Victoria
26 wrz 202517:00-19:00
BOJKOWSKI WRZESIEŃ. KRESOWA JESIEŃ - „Z Kresów na Ziemie Zachodnie. Gehenna wypędzonych”
BOJKOWSKI WRZESIEŃ. KRESOWA JESIEŃ - „Z Kresów na Ziemie Zachodnie. Gehenna wypędzonych”
Rodziny Weteranów walk o wolność i niepodległość Polski Rodziny Kresowian i ich potomkowie Centrum Kultury Victoria w Gliwicach Młodzieżowy Dom Kultury w Gliwicach Muzeum w Gliwicach Rada Dzielnicy Bojków Parafia Narodzenia N.M.P. w Gliwicach- Bojkowie Szkoła Podstawowa nr 8 w Gliwicach-Bojkowie Ochotnicza Straż Pożarna w Gliwicach-Bojkowie Zespól Caritas Bojków Rada Rodziców przy SP 8 Gliwice-Bojków Przedsiębiorstwo Techniczne PLEX Sp. z o.o. z Gliwic Koło Emerytów Dzielnicy Bojków 1 Knurowska Drużyna Harcerska im. ks. Alojzego Koziełka 1 Drużyna Gliwicka św. Jerzego Federacja Skautingu Europejskiego Wolontariusze z Bojkowa
27 wrz 202510:00-17:00
Co mówi mi moje ciało - warsztat o psychosomatyce
Co mówi mi moje ciało - warsztat o psychosomatyce
Holistyczny Szkoła Jogi Balasana Joga
3 paź 202517:00-20:00
„Twarzą w twarz z Gliwicami”. Wykład: Kłopotliwy detal – reklamy
„Twarzą w twarz z Gliwicami”. Wykład: Kłopotliwy detal – reklamy
Muzeum w Gliwicach