KONWICKI: PISARZ – SCENARZYSTA – REŻYSER

W czerwcu obchodziliśmy 100. rocznicę urodzin Tadeusza Konwickiego, jednego z najbardziej niepowtarzalnych, ale również niedocenianych, twórców polskiej kultury XX wieku. Z tej okazji wraz z Stowarzyszeniem Kin Studyjnych zapraszamy na spotkanie z artystą, który potrafił połączyć literacką wrażliwość z językiem kina w sposób do dziś pozostający zjawiskiem osobnym.

Twórczość Konwickiego, mocno osadzona w swoim pokoleniu reprezentowanym m.in. przez Andrzeja Wajdę, Jerzego Kawalerowicza czy Wojciecha Jerzego Hasa, nieustannie powraca do tematów pamięci, tożsamości, winy i przemijania. Tematów, które naznaczyły pokolenie Kolumbów, pokolenie urodzone w latach 20. XX, dorastające w czasie II wojny światowej; pokolenie, pozbawione nadziei, które dojrzewając oglądało śmierć i zniszczenie. Bohaterowie jego filmów są często ludźmi zawieszonymi między przeszłością a teraźniejszością, próbującymi zrozumieć własne miejsce w świecie i historię, która ich ukształtowała.

OSTATNI DZIEŃ LATA | 22 września (wt) g. 19.00
reż. Tadeusz Konwicki | Polska 1958 | 59 min.

Na opustoszałej, nadmorskiej plaży spotykają się dwoje ludzi – kobieta i mężczyzna, którzy próbują przełamać samotność, choć każde z nich nosi w sobie trudną do wypowiedzenia przeszłość. Ich rozmowy pełne są napięcia, nieufności i nieporadnych prób zbliżenia, a cisza między nimi bywa bardziej wymowna niż słowa. Minimalistyczna forma filmu – ograniczona przestrzeń, oszczędne dialogi i surowa estetyka – sprawia, że każdy gest i spojrzenie nabierają szczególnej intensywności. „Ostatni dzień lata” to jedno z najsubtelniejszych i najbardziej poruszających studiów intymności w polskim kinie, w którym uczucie rodzi się w cieniu traumy i lęku przed odrzuceniem. Konwicki stworzył film niezwykle współczesny w swojej wrażliwości – opowieść o potrzebie bliskości, która zderza się z niemożnością jej wyrażenia.

SALTO | 30 września (śr) g. 18.15
reż. Tadeusz Konwicki | Polska 1965 | 100 min.

Kim jest przybysz, który nagle pojawia się w małym miasteczku i zaczyna rozpoznawać w mieszkańcach ich najskrytsze lęki i wspomnienia? Jego obecność wywołuje niepokój, ożywia dawne wspomnienia i prowokuje do konfrontacji z tym, co wyparte i niewygodne. „Salto” to film, który wymyka się jednoznacznym interpretacjom. Balansuje między realizmem a snem, groteską a powagą, ironią a melancholią. Konwicki buduje hipnotyzującą atmosferę, w której rzeczywistość nieustannie się rozpada i na nowo układa, a widz zostaje wciągnięty w grę pozorów i znaczeń. To także przenikliwy portret zbiorowej pamięci i narodowych mitów. Opowieść o tym, jak przeszłość powraca i kształtuje teraźniejszość. „Salto” zachwyca formalną odwagą, wybitną rolą Zbigniewa Cybulskiego i niepowtarzalnym klimatem, który do dziś fascynuje kolejne pokolenia widzów.

JAK DALEKO STĄD, JAK BLISKO | 7 października (śr) g. 18.15
reż. Tadeusz Konwicki | Polska 1971 | 93 min.

Bohater filmu wyrusza w podróż, która nie prowadzi przez konkretne miejsca, lecz przez pamięć, wyobraźnię i doświadczenia całego życia. Spotyka postaci ze swojej przeszłości, wraca do wydarzeń, które go ukształtowały, i próbuje zrozumieć sens własnych wyborów. „Jak daleko stąd, jak blisko” to film-esej. Osobisty, refleksyjny i formalnie odważny, w którym granice między rzeczywistością, snem i wspomnieniem nieustannie się zacierają. Konwicki tworzy wielowarstwową narrację pełną symboli, wizualnych skojarzeń i emocjonalnych powrotów, zapraszając widza do intymnego doświadczenia pamięci. To kino wymagające, ale niezwykle nagradzające – pozwalające zatrzymać się na chwilę i spojrzeć na własne życie z dystansu. Film, który nie daje prostych odpowiedzi, ale prowokuje do zadawania ważnych pytań o czas, przemijanie i tożsamość.

DOLINA ISSY | 21 października (śr) g. 18.15
reż. Tadeusz Konwicki | Polska 1982 | 93 min.

Dolina Issy   to powrót do świata dzieciństwa – pełnego natury, tajemnicy i pierwszych prób zrozumienia rzeczywistości. Adaptując prozę Czesława Miłosza, Konwicki tworzy nastrojową, wizualnie urzekającą opowieść o dorastaniu w przestrzeni, która dziś istnieje już tylko we wspomnieniach. Film przenosi nas na kresy, gdzie codzienność splata się z elementami baśniowości, a obserwacja przyrody staje się sposobem poznawania świata i samego siebie. To historia inicjacji, pierwszych doświadczeń, fascynacji i lęków, które na zawsze pozostają w pamięci. „Dolina Issy” zachwyca spokojnym rytmem, malarskimi zdjęciami i subtelną refleksją nad przemijaniem oraz utratą niewinności. To kino, które działa jak wspomnienie – delikatne, nostalgiczne, a jednocześnie niezwykle intensywne emocjonalnie.

LAWA | 31 października (sb)
reż. Tadeusz Konwicki | Polska 1989 | 129 min.

Lawa   to niezwykła, autorska interpretacja „Dziadów” Adama Mickiewicza, w której klasyczny dramat zostaje przeniesiony w przestrzeń współczesności i zyskuje nowe znaczenia. Konwicki łączy tekst romantyczny z obrazami współczesnego świata, tworząc filmowy esej o polskiej historii, tożsamości i duchowości. Na ekranie przenikają się różne plany – teatralny, realistyczny i symboliczny – a znane fragmenty dramatu nabierają aktualnego, często zaskakującego wydźwięku. „Lawa” to kino wymagające, ale niezwykle intensywne. Angażujące emocjonalnie i intelektualnie, zmuszające do konfrontacji z narodową pamięcią i mitologią. To także film o wspólnocie doświadczeń i o tym, jak przeszłość wciąż wpływa na teraźniejszość. Dzieło Konwickiego pozostaje jednym z najodważniejszych i najbardziej oryginalnych dialogów z polskim romantyzmem w historii kina.