Zapraszamy na wykład towarzyszący wystawie czasowej „Zagadkowe kurhany. Początki Słowian na Górnym Śląsku”. Spotkanie pt. „Słowiańskie cmentarzysko w Świbiu” poświęcone będzie jednemu z najbardziej intrygujących aspektów ich historii – obrzędowości pogrzebowej oraz duchowemu światu dawnych społeczności słowiańskich.
Punktem wyjścia opowieści będą wyniki badań prowadzonych na cmentarzysku kurhanowym w Świbiu, gdzie odkryto zespół jedenastu kurhanów. Stanowisko to najprawdopodobniej należy do najstarszych śladów obecności Słowian na Górnym Śląsku. Podczas spotkania omówione zostaną zagadnienia związane z konstrukcją kopców oraz sposobami interpretacji odkrywanych przez archeologów obiektów. Często okazuje się bowiem, że znaleziska archeologiczne nie dają jednoznacznych odpowiedzi, a ich odczytanie wymaga wielu analiz, zaś ostateczna interpretacja pozostaje w sferze hipotez.
Najstarszą formą słowiańskiego obrządku pogrzebowego była kremacja. Zmarłych palono na stosie, a ich szczątki składano w grobach popielnicowych na tzw. cmentarzyskach płaskich, znanych m.in. z Siemoni. Na przełomie VI/VII wieku obrządek ten uległ zmianie – pojawiły się kurhany czyli ziemne lub kamienne nasypy, znane min. z Izbicka, Rozumic czy Świbia. Prochy zmarłych składano w naczyniach, najprawdopodobniej umieszczanych na szczytach kopców.
Podczas wykładu poruszone zostanie także zagadnienie tzw. obrządku „bezpochówkowego”, czyli takich form pochówku, które nie pozostawiły wyraźnych śladów archeologicznych. Być może właśnie dlatego do dziś rozpoznano tak niewiele cmentarzysk wczesnosłowiańskich – mówi kuratorka wystawy, Monika Michnik.
Kurhan był nie tylko miejscem pochówku, ale również symbolem pamięci o przodkach oraz przestrzenią o znaczeniu sakralnym. Jednocześnie życie religijne pogańskich Słowian pozostaje w dużej mierze zagadką. Nie odkryto dotąd żadnej budowli, którą można byłoby jednoznacznie uznać za świątynię, a znaleziska figurek czy posągów mogących przedstawiać bóstwa należą do rzadkości – kontynuuje Monika Michnik.
Prowadzenie:| Monika Michnik, archeolog Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona| Organizator:| Muzeum w Gliwicach