Grand Tour z Piranesim w Noc Muzeów

Warsztaty

Informacje

Data: sobota, 16 maja 2026, 18:30-21:30
Miejsce wydarzenia: Willa Caro
Organizator: Muzeum w Gliwicach

Grand Tour z Piranesim w Noc Muzeów

Z okazji Nocy Muzeów w Domu Pamięci Żydów Górnośląskich i Willi Caro czekają nas pokazy specjalne znajdujących się w zbiorach Muzeum w Gliwicach grafik Giovanniego Battisty Piranesiego (1720 – 1778). Należy on do grona największych grafików, jakich znała historia sztuki nowożytnej, a zasłynął widokami rzymskich starożytności: ruin budowli, fragmentów rzeźb, reliefów, kolumn, inskrypcji… Jego wykształcenie architekta pomogło mu poznać zasady scenografii barokowej i legło u podstaw wizjonerskiej inscenizacji starożytnych budowli. Na blisko tysiącu rycin - Widoków i Starożytności rzymskich - zatrzymał w określonym momencie XVIII wieku samo Wieczne Miasto, we wszystkich jego banalnych i najbardziej niezwykłych aspektach. Słynna francuska pisarka, Marquerite Youcenar w rewelacyjnym eseju pt. „Czarny mózg Piranesiego”, zauważa: „U Piranesiego to, co dlań jeszcze współczesne, zbiega się z tym, co zarówno dla niego, jak i dla nas jest już starożytne. Nowa budowla, osadzona w jego epoce, łączy się z budowlą, która dobiega już kresu swej wędrówki. […]”. Ale to nie wszystko. Piranesi był archeologiem w czasach, kiedy słowo to nie było jeszcze w powszechnym użyciu. Numerował na rycinach pozostałe na swoim miejscu części budynku, fragmenty ornamentyki, opisywał je, by je zachować. Oddajmy temu pierwszemu kustoszowi Wiecznego Miasta głos: „Gdy zauważyłem, że większość starożytnych zabytków rzymskich spoczywa w zapomnieniu wśród pól i ogrodów, albo też służy za kamieniołom dla nowych budowli, postanowiłem zachować pamięć o nich za pomocą mych rycin. Próbowałem więc dokonać tego z możliwie największą dokładnością”. Yourcenar pisze: „Taką zdewastowaną i tragiczną ruinę widzimy na rycinach Piranesiego i już samo rozpowszechnianie tych rycin było jednym ze źródeł przemiany postaw publiczności i w końcu władz wobec ruin – dziś oznakowane, oznakowane i zabezpieczone – stanowią obiekt troskliwej opieki państwa i są narodowym bogactwem zorganizowanej turystyki”.

I my też, podczas Nocy Muzeów Anno Domini 2026 wyruszymy z Piranesim na wyjątkową wędrówkę po Wiecznym Mieście. Podczas warsztatów w Willi Caro, które prowadzić będzie filozofka, dr Ewa Chudyba, odbędziemy prawdziwe „Grand Topur”. Tak nazywano podróż edukacyjną, jaką w XVII i XVIII wieku odbywali młodzi Europejczycy (ci, którzy mieli na to środki). Prowadziła ona przez Italię – uznawaną wówczas za kolebkę kultury i cywilizacji. Na trasie obowiązkowo znajdowały się Florencja, Wenecja i Wieczne Miasto – Rzym.

„Podczas zajęć wyruszymy w Wielką Podróż. Trafimy do Rzymu – wprost z XVIII-wiecznych grafik znakomitego architekta i rysownika – Giovanniego Battisty Piranesiego. Jego prace to jedne z najcenniejszych w zbiorach gliwickiego Muzeum. Poznamy najsławniejsze zabytki Rzymu, które architekt uwiecznił na swoich rycinach i odnajdziemy je na mapie miasta. Powiemy również co nieco o malarstwie wedutowym – przedstawiającym pejzaż miejski, które rozwinęło się właśnie z myślą o uczestnikach Wielkiej Podróży – 300 lat temu nie było przecież aparatów fotograficznych, a pragnienie uwiecznienia zabytków sztuki i architektury było równie silne, jak dziś. Na koniec warsztatów uczestnicy otrzymają reprodukcje wybranych grafik Piranesiego i będą mogli je pokolorować” – mówi dr Ewa Chudyba.

Warsztaty trwać będą 2 h – od 18.30 do 20.30 i obowiązują na nie zapisy – tel. 783 560 006.

Godz. 18.30 – 20.30 – „Grand Tour z Piranesim”| |Warsztaty z replikami grafik Giambattisty Piranesiego i mapy Rzymu Prowadzenie:| dr Ewa Chudyba, filozofka Uwaga!| Obowiązują zapisy, tel. 783 560 006. Liczba miejsc ograniczona |Wstęp wolny Organizator:| Muzeum w Gliwicach