Ziemia obiecana | Wajda: re-wizje, przegląd filmów Andrzeja Wajdy w 100. rocznicę urodzin

W setną rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy zapraszamy na wyjątkowy przegląd „WAJDA: re-wizje” – cykl dziesięciu filmów jednego z najwybitniejszych twórców światowego kina. To nie tylko hołd dla dorobku reżysera, lecz także ponowne spojrzenie na jego dzieła: odczytywane dziś na nowo, w innym kontekście historycznym i społecznym, wciąż poruszają, prowokują i inspirują.

Ziemia obiecana (1974) reż. Andrzej Wajda

Brawurowo zrealizowana adaptacja niemal zapomnianej powieści Władysława Reymonta, przedstawiająca na tle gwałtownie rozwijającej się pod koniec XIX wieku Łodzi losy trzech przyjaciół: Niemca Maksa, Żyda Moryca i Polaka Karola. Bohaterowie decydują się założyć w mieście własną fabrykę włókienniczą, co nie jest w smak żydowskiej, niemieckiej i rosyjskiej konkurencji. Po drodze Karol Borowiecki uwodzi Lucy Zuckerową, ponętną żonę starego fabrykanta, wykorzystując romans do zdobycia kapitału, a Moryc Welt prowadzi ryzykowne spekulacje finansowe i handlowe w środowisku żydowskim, balansując na granicy bankructwa i oszustwa. Równolegle Maks Baum negocjuje z niemieckimi przemysłowcami, próbując uratować podupadający rodzinny interes, a wielcy finansiści, Bucholz, Grünspan i Müller, próbują pozyskać młodych i ambitnych do swych interesów. Ostatecznie Borowiecki dla realizacji swych planów decyduje się sprzedać rodzinny majątek, przeprowadzić narzeczoną Ankę do Łodzi i oddać wzniosłe wartości wilczym regułom kapitalizmu.

Ten olśniewający plastycznie, narracyjnie i aktorsko film wygrywa we wszystkich rankingach na najlepszy film w historii polskiej kinematografii. Siła reżyserii Andrzeja Wajdy, zdolność do pomieszczenia w jednym filmie tak wielu wątków i ogromne bogactwo inscenizacyjne zasłużyły na najwyższe laury. Sama sekwencja w teatrze jest dziś postrzegana jako jedno z największych osiągnięć filmowej narracji, w ramach której reżyser, na niewielkiej przestrzeni, zdołał połączyć kilkadziesiąt postaci i wątków. Wśród nagród brakło tylko Oscara, bo choć film był faworytem, to na skutek nieuprawnionych oskarżeń o antysemityzm przegrał walkę o tę statuetkę.