Salomon Lubowski – jego projekty, budowle i realizacje

Wykład

Informacje

Data: czwartek, 9 kwietnia 2026, 17:00-20:00
Miejsce wydarzenia: Dom Pamięci Żydów Górnośląskich
Organizator: Muzeum w Gliwicach

Salomon Lubowski – jego projekty, budowle i realizacje

Dzieje społeczności żydowskiej w Gliwicach to ważny, a wciąż nie do końca opowiedziany rozdział historii miasta. Pierwsze wzmianki o osadnikach wyznania mojżeszowego pojawiają się już w XVII wieku, zaś dynamiczny rozwój Gliwic w XIX stuleciu w dużej mierze wiązał się z aktywnością przedsiębiorców, przemysłowców i architektów o żydowskich korzeniach. Tragiczny finał tej historii – naznaczony prześladowaniami i zagładą gliwickich Żydów w czasach nazistowskich Niemiec – nie zdołał jednak całkowicie zatrzeć śladów ich obecności.

Do dziś odnajdujemy je w architektonicznej tkance miasta. Podczas cyklu wykładów, odbywających się od lutego w Domu Pamięci Żydów Górnośląskich, przyjrzymy się im z bliska. Spotkania przygotowała i poprowadzi Ewa Pokorska-Ożóg – architektka, Miejska Konserwator Zabytków w Gliwicach, autorka bestsellerowej książki „Kolory miasta”. Kwietniowy wykład poświęcony zostanie Salomonowi Lubowskiemu, architektowi, mistrzowi murarskiemu i budowniczemu związanemu z naszym miastem. Był teściem Oscara Caro, który ożenił się z jego córką Florą, i najprawdopodobniej to on rozstrzygnął, że rezydencja młodych – Willa Caro, będzie mieć neorenesansowy kostium. Czy było tak dlatego, że chciał zachować stylową spójność ze znajdującą się bardzo blisko Nową Synagogą, którą zaprojektował? A może był inny powód? Zapraszamy na opowieść o Salomonie Lubowskim we czwartek, 9 kwietnia do Domu Pamięci Żydów Górnośląskich o godz. 17.00. Wstęp oczywiście wolny.

„Nowa Synagoga – została wzniesiona w stylu Rundbogenstil z elementami orientalnymi niespotykanymi w Gliwicach. Do naszych czasów synagoga dotrwała jedynie na archiwalnych zdjęciach, została bowiem zniszczona w czasie Nocy Kryształowej. Neorenesansowa budowla – pierwsza poczta, a obecnie siedziba Powiatowego Urzędu Pracy – to również dzieło, w którego powstaniu miał udział Salomon Lubowski. Znajdujący się przy obecnej ul. S. Dubois budynek dawnego Zarządu O/S Eisenindustrie, który teraz jest siedzibą Grupy Mostostal Zabrze, to następna reprezentacyjna architektura jego autorstwa. W czasie spotkania zostaną opisane rozwiązania architektoniczne wspomnianych obiektów, wzniesionych przez S. Lubowskiego” – mówi Ewa Pokorska-Ożóg.

***

Mgr inż. arch. Ewa Pokorska-Ożóg ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej, studia podyplomowe z zakresu konserwacji zabytków oraz integracji europejskiej. Od 2002 roku jest miejskim konserwatorem zabytków w Gliwicach, w latach 2016 – 2017 sprawowała funkcję Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ewa Pokorska-Ożóg jest także wykładowczynią akademicką, autorką publikacji i uczestniczką wielu konferencji, projektów i sesji naukowych. Jej wydana przez Muzeum w Gliwicach książka pt. „Kolory miasta” stała się bestsellerem. Prowadzi nie tylko wykłady na temat ochrony zabytków dla pracowników instytucji samorządowych, ale też jest jedną z ulubionych prelegentek gliwickiej publiczności. Od lat współpracuje z Muzeum w Gliwicach, realizowała cykle wykładów: „Twarzą w twarz z Gliwicami”, „Światło w kolorze. Gliwickie witraże”, „Dzielnice Gliwic - znaki szczególne”, „Kolory miasta”, „Inny modernizm. Secesja”. W swoich wykładach podejmuje wątki sytuujące się na przecięciu architektury, historii sztuki, literatury i historii.