Wykład: "C jak Chleb. Świętość jedzenia" z cyklu spotkań: "Alfabet antropologii"

Na kolejnym spotkaniu z cyklu „Alfabet antropologii”, który odbędzie się w piątek 29 maja o godz. 17.00 w willi Caro – „C jak Chleb. Świętość jedzenia” – przyjrzymy się znaczeniu chleba. Zastanowimy się, jaką rolę pełnił on w codziennym życiu, obrzędach i wierzeniach, oraz dlaczego w wielu kulturach urastał do rangi pokarmu wyjątkowego, symbolicznego i niemal sakralnego.

Siadając do śniadania rzadko rozważamy, jakie znaczenie w kulturze mają składniki kanapki, która znajduje się przed nami na talerzu. A przecież już banalny – wydawałoby się – chleb pojawia się w tak wielu kontekstach. Nie tylko jako część obrządku w nabożeństwach katolickich czy element świętowania w kulturze ludowej; również jako metaforyczny punkt odniesienia w wierszu Norwida czy filmie Kutza; jako obiekt tęsknot współczesnych migrantów czy obiekt zgryzoty osób na diecie bezglutenowej – mówi prowadząca cykl Marta Paszko.

Chleb to oczywiście tylko jeden z wielu przykładów tego, że to, co zjadamy, rzadko bywa wyłącznie samym pokarmem dla ciała. Wybrane kulinaria mogą pełnić funkcje obiektów magicznych, zbliżających człowieka do strefy sacrum. Są również w kulturze pokarmy zakazane, oddzielające istoty ludzkie od bestii. Dlaczego ostrygi są postrzegane jako afrodyzjak, czosnek odstrasza wampiry, a dzieci znajdujemy w kapuście? Jedzenie towarzyszy nam w wielu aspektach życia, a współczesna obsesja diet nie odbiega daleko od wiary w magiczność pokarmów. Jak prawdziwi smakosze i koneserzy, wspólnie spróbujemy podczas następnego spotkania spojrzeć na nasze talerze i zadać sobie pytanie, czy faktycznie „jesteś tym, co jesz” – kontynuuje Marta Paszko.

***

 

Antropologia kultury to dziedzina nauki, która przede wszystkim próbuje zrozumieć człowieka jako twórcę i uczestnika kultury. Dąży do odkrycia sposobu, w jaki wchodzi on w interakcję ze światem – jak go porządkuje i rozumie. Większość ludzkich nawyków, tradycji, wierzeń i przekonań nie jest efektem osiągnięć naukowych czy technologicznych, a rezultatem głębokiego zakorzenienia w naszej kulturze, która opiera się w znacznej mierze na symbolach, znakach i mitach.

Nowy cykl wykładów, Alfabet antropologii, to przystępne i dowcipne w swojej formule lekcje, które zachęcą słuchaczy do wspólnego przyjrzenia się samym sobie i symbolom, które nieświadomie kierują nami od stuleci, często niezależnie od zmieniającego się wokół świata.

Na lekcjach antropologii wspólnie zastanowimy m.in. nad tym, czy mózg jest ważniejszy od pępka, a także czy strach ma oczy beboka.

Wykłady prowadzi Marta Paszko – antropolożka kultury i etnografka, badaczka regionu, kierowniczka Działu Etnografii i Antropologii Miasta w Muzeum w Gliwicach.

 

 

 

Harmonogram spotkań:

29 maja 2026, godz. 17.00
Wykład: C jak chleb. Świętość jedzenia

26 czerwca 2026, godz. 17.00
Wykład: D jak droga. Podróż jak życie

Piątek,  2 października 2026, godz. 17.00

Wykład: E jak Eliade. Biegunowość świata

 

Piątek, 30 października 2026, godz. 17.00

Wykład: F jak fatum. Siła przeznaczenia

 

Piątek, 27 listopada 2026, godz. 17.00

Wykład: G jak grubiorz. Mityczność podziemia

 

Piątek, 18 grudnia 2026, godz. 17.00

Wykład: H jak hałas. Muzyka i dźwięki

Piątek, 29 maja 2026, Willa Caro, godz. 17.00 Prowadzenie:| Marta Paszko, antropolożka |Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona Organizator:| Muzeum w Gliwicach